Koek en Jopie

Koek en Jopie?
Ja, Jopie! Ik kom daar straks op terug. 

Eerst Koek en Zopie, want dat is natuurlijk de juiste uitdrukking voor een traditie die teruggaat tot de 17e eeuw. Het staat symbool voor de gezelligheid en saamhorigheid bij het schaatsen op natuurijs. Koek en Zopie zijn een onlosmakelijk onderdeel van de Nederlandse schaatscultuur en wintertraditie en worden beschouwd als cultureel erfgoed.

Wie kent ze niet, de kraampjes die bij natuurijs-schaatsgelegenheden verschijnen, waar eten en warme drankjes verkocht worden. Traditioneel was dat gebak en een alcoholische borrel. Oorspronkelijk was zopie een mengsel van bockbier, rum, eieren en specerijen.
Tegenwoordig zijn het meestal gevulde koeken, warme chocolademelk, erwtensoep en glühwein. 

Koek en Jopie is een ander verhaal, maar met een even zo nostalgische waarde – voor mij in ieder geval.
Ik dacht er onwillekeurig aan terug toen het amper een week geleden hier in het westen ineens een echte ouderwetse winter leek te worden. Dat pakte anders uit: kort, wel sneeuw, maar schaatsen op natuurijs zat er hier niet echt in.

Een beeld uit begin jaren tachtig verscheen op mijn netvlies, een mooie winterse dag toen wél op natuurijs geschaatst kon worden. Om precies te zijn (op z’n Westlands): op ‘de breeje Lee’. Dat is het brede stuk van de Lee, een riviertje in het Westland dat dwars door het centrum van De Lier stroomt. 

Die winterdag was het ijs sterk genoeg en gingen mijn zusje en ik er schaatsen. 
Natuurlijk vroegen wij voor ons vertrek van huis op ons allerliefst: “Pap, je komt straks toch wel even kijken hè?”
En ja, natuurlijk aasden we op warme chocolademelk, waarvan we al wisten dat hij dat zou komen brengen.

Vanaf het ijs konden we hem zien aankomen. Zodra hij op de witte brug over de Lee reed, schaatsten we naar de kant. Daar wachtten we geduldig tot hij zijn auto langs de oever had geparkeerd. Als hij dan eindelijk de achterklep omhoog deed, lagen in de achterbak allemaal lekkere dingetjes. Letterlijk Koek van Jopie – en uiteraard  warme chocolademelk. Die schonk hij voor wie maar wilde, want ook onze vrienden op het ijs kwamen erop af. Maar je moest wel snel zijn, want: op was op.

Een enkele keer waagde mijn vader zich ook op het ijs. Kijk, ik haal de titelfoto er weer even bij: 

Trotse Jopie, geflankeerd door zijn meiden.
Zijn harem, zoals hij ons gezin gekscherend noemde. 

Het is een kiekje dat herinneringen oproept. Ik weet nog dat ik voor dit schaats-partijtje, thuis eerst mijn vaders plunjezak had geplunderd (daar is zo’n ding toch voor?)
Over mijn trui had ik zijn militaire overhemd aangetrokken en van zijn gevechtspak confisqueerde ik de legergroene broek.
Mijn zusje draagt hier het rode jasje van haar -toen nog- verkering.

Het overhemd van mijn vader heb ik nog steeds, maar ik draag het al lang niet meer…
Het rode jasje heeft mijn zusje vast niet meer, maar haar toen-nog-verkering is inmiddels wel ruim veertig jaar mijn zwager 😉

Sweet memory lane…
Wat een winterse dag al niet oproept.
Konden we nog maar één keer samen op het ijs…
…mijn zusje, ik, koek én Jopie.